سیستان ورزش
آخرین خبر :
طراحی سایت و قالب وردپرسطراحی سایت و قالب وردپرس
کد خبر: 85
تاریخ انتشار : ۲۸ تیر, ۱۳۹۳ - ۲۱:۴۳
تعداد نظرات: ۰

بازی بومی و محلی گوله بازی


بسم الله الرحمن الرحیم مقدمه بازی های بومی و محلی سیستان که قدمتی به اندازه تاریخ این سرزمین دارد اکنون در کشاکش زندگی روزمره و پیشرفت علم و تکنولو‍ژی رو به فراموشی است و گویی تنها در خاطرات مادربزرگ و پدربزرگ ها بجا مانده که “چقک پور” سرگرمی محلی و قدیمی از این جمله است. […]

بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه

بازی های بومی و محلی سیستان که قدمتی به اندازه تاریخ این سرزمین دارد اکنون در کشاکش زندگی روزمره و پیشرفت علم و تکنولو‍ژی رو به فراموشی است و گویی تنها در خاطرات مادربزرگ و پدربزرگ ها بجا مانده که “چقک پور” سرگرمی محلی و قدیمی از این جمله است.

گوله بازی

در ادامه معرفی بازی های بومی و محلی سیستان ، این بازیها هر کدام با اهداف مشخص طراحی شده و مورد علاقه نوجوانان و جوانان بوده است اما بیشتر آنها در آستانه فراموشی است که صرف نظر از جنبه های فرهنگی آن و به گفته رییس هیات ورزشی روستایی و عشایری سیستان و بلوچستان: زندگی مدرن باعث دوری از بازیهای محلی و بی تحرکی و شیوع انواع بیماری ها حتی در جوامع روستایی شده است.

بازی های محلی سیستان عبارتند از: پادشاه و وزیر، توتن سواری، چل بازی، چوب بازی، ستط، سرخ پری زردپری، شترسواری، غایم بازی، کَودی کَودی، کیچ زور، گل گل، لپگر، هرکشکا، اشکاتیلی، چوک چوک، لیلی گوگو، آنجلاسیکی، کلاه چل چل، قله پود، چل وشکه، کشتی کچ گردون ، کودی ، خوسو خوسو و گوله بازی و …..  DSC_0863

. که در ذیل به چند نوع از این بازیها می پردازیم.

بازی گوله بازی به سبک و سیاق سیستانی

میخواهم یک بازی به عنوان مایه بازی که از گروه بازی های گوله است را معرفی کنم.

 

امکانات مورد نیاز برای بازی:

۱: زمین صاف به طول سه تا چهار متر و عرض یک تا دو متر

۲: چند عدد گوله gola (تیله)

۳: دو تا چهار نفر بازیکن

اصطلاحات مربوط به بازی:

۱: گوله(تیله)

۲: مایه (سوراخ های داخل زمین) در ضمن به مایه اول (مایه شند shond) مایه چهارم (مایه پایه) گفته می شود.

۳: خط اتعمال (خطی که بازیکنان بازی را شروع میکنند)

۴: چک (برخورد گوله حریف به گله گروه دیگر).

 

آماده سازی زمین:

ابتدا زمین را اگر ناهموار است در صورت امکان صاف کنید و بعد از آن در زمین ۴ سوراخ (در گویش سیستانی به این سوراخ ها مایه maye گفته می شود) به اندازه یک گوله (تیله) و یا کمی بزرگتر آماده کنید. فاصله مایه ها از هم با توجه به توافق دو تیم از یک قدم تا دو قدم قابل تغییر است.

تعداد بازیکنان در این بازی  از دو نفر تا چهار نفر در هر تیم قابل تغییر است.

 

 

انواع بازی در این سبک:

در این سبک گوله بازی دو نوع بازی داریم یکی نوع اصلی و معمولی این نوع بازی است و نوع دوم بازی بله مایه (مایه دوم و چهارم داراری ارزشند)

در این مجال سعی در معرفی نوع عادی بازی داریم و اگر فرصتی بود در پست های آینده نوع بله مایه و سبک و سیاق بازی کردن آن را نیز توضیح خواهم داد.

از نظر تعداد گوله ها نیز سه نوع بازی داریم. نوع اول با یک گوله نوع دوم با دو گوله و نوع سوم با سه گوله.

نحوه چینش گوله ها:

در این بازی گوله ها فقط در مایه های اول و سوم قرار می گیرند و نحوه قرار گرفتن شان نیز در پشت هر مایه گودی کوچکی روی لبه مایه ها ایجاد می کنند تا گوله بتواند روی لبه مایه ثابت بایستد. در مایه اول همیشه یک گوله قرار می گیرد و در مایه سوم با توجه به تعداد بازیکنان و تعداد گوله ای که در بازی استفاده می شود یک یا دو و یا سه عدد گوله قرار می گیرد.

نحوه و قواعد بازی:

۱: ابتدا بازیکنان یک گروه باید گوله های خود را در پشت مایه ها بنشانند (به این دلیل مایه اول شند shond نامیده می شود). سپس افراد گروه دیگر باید به ترتیب بازی کنند و گوله های خود را از خط اتعمال بزنند. و بعد از آن نوبت تیم بعدی است که بازی را با هدف قرار دادن گوله ها و یا ره بند ra band (گوله را در جایی انداختن که احتمال امدن مهره حریف در آنجا هست) و یا دور شدن از نقطه خطر ادامه می دهد.

۲: برای امتیاز به دست آوردن در این بازی باید گوله شما به گوله حریف بخورد ( در گویش سیستانی اصطلاح چک chack گفته می شود). هر چک یک امتیاز است.

۳: این بازی بصورت راند انجام می شود و با گرفتن (انداختن گوله در مایه) همه مایه ها راند به پایان می رسد.

۴: هر بازیکن وقتی نوبت بازیش هست میتواند از بازی انصراف دهد (ورچی VARCHI) و در اینصورت در همان راند از بازی نمی تواند دیگر بازی کند.

۵: در راند آخری که برنده مشخص می شود رقیب می تواند گوله خود را در مایه بگذارد ( اصطلاح زنده اینجا به کار می رود) و تا زمانی که در مایه هست بازی ادامه پیدا می کند و اگر کسی بتواند گوله آن شخص را از مایه بیرون کند هفت امتیاز دارد.

۶: گروهی که شند میدهند میتوانند مایه ای که کنار که روی آن مهره شان هست (مایه اول و سوم) را مایه نکنند.

۷: وقتی همه مایه ها گرفته شد راند به پایان می رسد و تعداد چک های همان راند به جمع امتیازات راندهای قبلی بازی اضافه می شود.

۸: اگر هنوز همه افراد گوله خود را وارد بازی نکرده اند (یعنی از خط شند گوله شان را به طرف مهره رقیب نزده اند) یکی از بازیکنان هم تیمی شان مهره شند و یا مهره های مایه سوم رقیب را بزنند و بعد از آن یکی از مایه ها را گرفته و بتوانند مهره رقیب را از خط  اتعمال به پشت میدان رد کنند نیز ۵ امتیاز دارد در این صورت یار بعدی باید مهره را از روی خط اتعمال بزند.

۹: اگر کسی بتواند گوله ای که در مایه اول نشانده است را بزند در صورت عبور از مایه دوم ۵ امتیاز در صورت عبور از مایه سوم ۷ امتیاز و در صورت عبور از مایه آخر ۱۰ امتیاز دارد.

۱۰: هر گوله یک بار باید به گوله حریف چک بزند در صورتی که می شود که دوباره به یک گوله چک زد که بشود یکی از مایه ها را گرفته و بعد از آن دوباره چک زدن مجاز می شود. اگر به هر صورتی دوبار پشت سر هم گوله ها به هم خوردند بازی از نوع شروع می شود. که اصطلاح جرق شدن در این زمان به کار می رود.

۱۱: اگر به حریف چک زدید و تیله حریف وارد یکی از مایه ها که قبلا گرفته نشده شد بازی تمام می شود که اصطلاح سوخت SOKHT به کار می رود.

۱۲: تعداد امتیازات طبق توافق طرفین است.

تهیه و تنظیم:

حسین میرحدی

دانشجوی کارشناسی حقوق ثبتی

با تشکر از استاد عزیزم آقای کشته گر مدرس تربیت بدنی دانشگاه علمی – کاربردی زابل






  • رسانه نی زار

    • بخش ورزشی
    • بخش فرهنگی
    • بخش سیاسی